TECHNISCHE SEO STRUCTURED DATA 28 jan. 2026 9 min leestijd

WebSite schema met SearchAction: je eigen zoekbox in Google

Bas Vermeer
Bas Vermeer SEO/AEO Specialist

Als je ooit naar een groot merk of populaire website hebt gezocht in Google, heb je het waarschijnlijk al gezien: een zoekbox die direct in de zoekresultaten verschijnt, onder de sitelinks van de website. Deze zoekbox stelt gebruikers in staat om direct binnen die specifieke website te zoeken, zonder eerst de site te bezoeken. Het is een krachtige feature die de gebruikerservaring verbetert en de zichtbaarheid van je site vergroot.

Achter deze functionaliteit schuilt het WebSite schema in combinatie met een SearchAction. Door deze structured data toe te voegen aan je homepage, vertel je Google dat je site een interne zoekfunctie heeft en hoe die aangeroepen kan worden. Google kan vervolgens besluiten om die zoekbox in de zoekresultaten te tonen wanneer iemand naar je merk of domein zoekt.

De sitelinks zoekbox is meer dan een visuele verbetering. Het is een signaal aan zoekmachines en AI-modellen dat je website een volwaardig informatieportaal is met doorzoekbare content. Dit past binnen de bredere strategie van Schema.org implementatie waarmee je je site optimaal vindbaar maakt voor machines.

BELANGRIJK

De sitelinks zoekbox wordt alleen getoond voor navigatiezoekopdrachten naar je merk of domein. Google bepaalt zelf of de zoekbox verschijnt op basis van de kwaliteit van je site en de relevantie van je zoekfunctie. De markup is een voorwaarde, maar geen garantie.

WebSite schema met SearchAction implementeren

De implementatie bestaat uit een JSON-LD blok dat je op de homepage van je website plaatst. Het blok bevat het WebSite type met een potentialAction van het type SearchAction. De SearchAction beschrijft hoe je interne zoekfunctie werkt: welke URL wordt aangeroepen en waar de zoekterm wordt ingevoegd.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "WebSite",
  "name": "AEO Expert",
  "url": "https://aeo-expert.nl/",
  "potentialAction": {
    "@type": "SearchAction",
    "target": {
      "@type": "EntryPoint",
      "urlTemplate": "https://aeo-expert.nl/zoeken?q={search_term_string}"
    },
    "query-input": "required name=search_term_string"
  }
}
</script>

Laten we elk onderdeel van dit blok ontleden. Het "@type": "WebSite" vertelt machines dat dit schema de gehele website beschrijft, niet een individuele pagina. De "name" en "url" identificeren je site. Het cruciale onderdeel is de "potentialAction": dit beschrijft een actie die op de site kan worden uitgevoerd.

De urlTemplate uitgelegd

De urlTemplate bevat de URL van je zoekpagina met een placeholder voor de zoekterm. De placeholder {search_term_string} wordt vervangen door de werkelijke zoekterm die de gebruiker invoert. De naam van de placeholder moet overeenkomen met de naam die je opgeeft in "query-input".

  • De urlTemplate moet verwijzen naar een werkende zoekpagina op je site die daadwerkelijk zoekresultaten toont.
  • De placeholder-naam (search_term_string) moet exact overeenkomen in zowel de urlTemplate als de query-input.
  • De zoekpagina moet resultaten tonen die relevant zijn voor de ingevoerde zoekterm. Lege of irrelevante resultaten kunnen leiden tot verwijdering van de zoekbox.
  • Google ondersteunt alleen HTTP GET-gebaseerde zoekfuncties. POST-gebaseerde zoekformulieren werken niet met SearchAction.

Geavanceerde SearchAction configuraties

De basisimplementatie volstaat voor de meeste websites, maar er zijn geavanceerde configuraties mogelijk die je zoekfunctionaliteit rijker beschrijven.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "WebSite",
  "name": "Webshop Voorbeeld",
  "url": "https://webshop.nl/",
  "potentialAction": [
    {
      "@type": "SearchAction",
      "target": {
        "@type": "EntryPoint",
        "urlTemplate": "https://webshop.nl/zoeken?q={search_term_string}"
      },
      "query-input": "required name=search_term_string"
    },
    {
      "@type": "SearchAction",
      "target": {
        "@type": "EntryPoint",
        "urlTemplate": "android-app://com.webshop.app/https/webshop.nl/zoeken?q={search_term_string}"
      },
      "query-input": "required name=search_term_string"
    }
  ]
}
</script>

In dit voorbeeld worden twee SearchActions gedefinieerd: een voor de website en een voor de Android-app. Google kan beide gebruiken, afhankelijk van het apparaat van de gebruiker. De app-link maakt gebruik van het Android deep linking protocol om de zoekopdracht direct in de app te openen.

WebSite schema combineren met Organization

In de praktijk combineer je het WebSite schema met een Organization schema om een compleet beeld te geven van je bedrijf en website. De Organization beschrijft wie je bent, het WebSite beschrijft wat je site biedt. Door sameAs links in het Organization schema op te nemen, versterk je bovendien je digitale identiteit.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@graph": [
    {
      "@type": "Organization",
      "@id": "https://aeo-expert.nl/#organization",
      "name": "AEO Expert",
      "url": "https://aeo-expert.nl/",
      "logo": {
        "@type": "ImageObject",
        "url": "https://aeo-expert.nl/images/logo.png"
      },
      "sameAs": [
        "https://www.linkedin.com/company/kobalt-digital",
        "https://twitter.com/kobaltdigital"
      ]
    },
    {
      "@type": "WebSite",
      "@id": "https://aeo-expert.nl/#website",
      "name": "AEO Expert",
      "url": "https://aeo-expert.nl/",
      "publisher": { "@id": "https://aeo-expert.nl/#organization" },
      "potentialAction": {
        "@type": "SearchAction",
        "target": {
          "@type": "EntryPoint",
          "urlTemplate": "https://aeo-expert.nl/zoeken?q={search_term_string}"
        },
        "query-input": "required name=search_term_string"
      }
    }
  ]
}
</script>

Niet elke website komt in aanmerking voor de sitelinks zoekbox. Google stelt een aantal voorwaarden waaraan je moet voldoen.

  1. Je website moet een werkende interne zoekfunctie hebben die relevante resultaten toont voor ingevoerde zoektermen.
  2. Het WebSite schema met SearchAction moet correct zijn geimplementeerd op de homepage van je site.
  3. Je site moet voldoende autoriteit en zoekvolume hebben. Kleine of nieuwe websites krijgen doorgaans geen sitelinks zoekbox.
  4. De zoekresultatenpagina moet een goede gebruikerservaring bieden: snelle laadtijden, relevante resultaten en duidelijke navigatie.
  5. Google moet je site regelmatig crawlen en indexeren. Blokkeer de zoekresultatenpagina niet via robots.txt of noindex.

Als je niet wilt dat Google een zoekbox toont (bijvoorbeeld omdat je zoekfunctie beperkt is), kun je dit expliciet aangeven met een nositelinksearchbox meta tag.

<!-- Voorkom de sitelinks zoekbox -->\n<meta name="google" content="nositelinksearchbox" />

WebSite schema en AI-modellen

Het WebSite schema met SearchAction is niet alleen relevant voor Google's zoekresultaten. AI-modellen gebruiken deze markup om te begrijpen dat je site een doorzoekbaar informatieportaal is.

Wanneer een AI-model het WebSite schema leest, leert het drie dingen. Ten eerste dat je site een coherent geheel is met een duidelijke identiteit (name, url). Ten tweede dat je site een interne zoekfunctie biedt, wat duidt op een substantiele hoeveelheid content. Ten derde hoe die zoekfunctie technisch werkt, wat potentieel relevant is voor toekomstige AI-agents die je site willen doorzoeken.

Met de opkomst van AI-agents die autonoom het web doorzoeken, wordt de SearchAction steeds waardevoller. Een AI-agent die weet hoe je zoekfunctie werkt, kan gericht informatie op je site vinden zonder elke pagina individueel te crawlen. Dit is een voorproefje van de AEO-toekomst waarin websites niet alleen passief worden gelezen, maar actief worden bevraagd door machines.

De sitelinks zoekbox is het zichtbare topje van de ijsberg. Onder de oppervlakte vertelt WebSite schema aan elke machine die luistert: deze site is een doorzoekbaar kennisportaal.

Implementatie valideren

Na het toevoegen van het WebSite schema met SearchAction moet je de implementatie grondig testen.

  • Gebruik de Google Rich Results Test om te controleren of je markup correct is en in aanmerking komt voor de zoekbox.
  • Test de urlTemplate handmatig door de placeholder te vervangen door een zoekterm en te controleren of de juiste zoekresultatenpagina wordt geladen.
  • Controleer in Google Search Console of er validatiefouten zijn gerapporteerd voor je WebSite schema.
  • Zoek in Google naar je merknaam en controleer of de sitelinks zoekbox verschijnt. Het kan enkele weken duren na implementatie.
  • Test met verschillende zoektermen om te verifieren dat je zoekfunctie relevante resultaten retourneert.
TIP

Plaats het WebSite schema uitsluitend op je homepage. Het beschrijft je gehele website en hoort niet op individuele pagina's. Combineer het daar met Organization schema voor een compleet gestructureerd beeld.

Samenvatting: de belangrijkste punten

  • WebSite schema met SearchAction stelt Google in staat om een zoekbox te tonen in de zoekresultaten, waardoor gebruikers direct op je site kunnen zoeken vanuit de SERP.
  • De implementatie vereist een werkende interne zoekfunctie en een correct geconfigureerde urlTemplate met placeholder voor de zoekterm.
  • Combineer WebSite schema altijd met Organization schema via een @graph array voor een compleet gestructureerd beeld van je bedrijf en site.
  • AI-modellen gebruiken WebSite schema om te begrijpen dat je site een doorzoekbaar informatieportaal is, wat je autoriteit versterkt.
  • De sitelinks zoekbox is niet gegarandeerd. Google bepaalt op basis van siteautoriteit, zoekvolume en zoekfunctiekwaliteit of de box wordt getoond.

Veelgestelde vragen

Op welke pagina moet ik het WebSite schema plaatsen?

Het WebSite schema hoort uitsluitend op de homepage van je website. Het beschrijft de site als geheel, niet een individuele pagina. Als je het op meerdere pagina's plaatst, kan dat leiden tot verwarring bij zoekmachines. Plaats het een keer op de homepage en combineer het daar met je Organization schema voor een compleet beeld.

Werkt SearchAction ook met JavaScript-gebaseerde zoekfuncties?

Google vereist dat de urlTemplate verwijst naar een URL die via een HTTP GET-request bereikbaar is en die serverside zoekresultaten retourneert. Een puur client-side JavaScript zoekfunctie die geen unieke URL genereert per zoekopdracht, werkt niet met SearchAction. Zorg dat elke zoekopdracht een unieke, indexeerbare URL oplevert, bijvoorbeeld /zoeken?q=zoekterm.

Er is geen vaste tijdlijn. Nadat je de markup hebt geimplementeerd, moet Google je homepage opnieuw crawlen en de markup verwerken. Dit kan enkele dagen tot weken duren. Bovendien is de sitelinks zoekbox geen gegarandeerd resultaat. Google toont de box alleen wanneer het oordeelt dat dit de gebruikerservaring verbetert, wat afhangt van je siteautoriteit en de kwaliteit van je zoekfunctie.

Kan ik meerdere SearchActions op een site hebben?

Ja, je kunt meerdere SearchActions definieren, bijvoorbeeld een voor je website en een voor je mobiele app. Google selecteert de meest relevante actie op basis van het apparaat en de context van de gebruiker. Alle SearchActions moeten een werkende zoekfunctie aanroepen die relevante resultaten retourneert.

Wat als ik geen interne zoekfunctie heb?

Zonder een werkende interne zoekfunctie kun je het WebSite schema nog steeds implementeren, maar zonder de SearchAction. Het WebSite schema zelf biedt waarde door je site te identificeren met een naam, URL en publisher. De SearchAction voeg je pas toe wanneer je een zoekfunctie hebt die relevante resultaten toont. Een SearchAction die verwijst naar een niet-werkende zoekpagina is schadelijker dan helemaal geen SearchAction.

De sitelinks zoekbox transformeert je zoekresultaat van een statische link naar een interactief portaal. Het is de eerste stap naar een web waarin machines je site niet alleen lezen, maar er actief mee samenwerken.

Hoe scoort jouw website op AI-gereedheid?

Krijg binnen 30 seconden je AEO-score en ontdek wat je kunt verbeteren.

Gratis scan

DEEL DIT ARTIKEL

LINKEDIN X

GERELATEERDE ARTIKELEN